سرپرستی کودکان بی سرپرست در سایه قانون

سرپرستی کودکان بی سرپرست یکی از مهم‌ترین مباحث در جوامع مختلف است که هم بُعد اجتماعی و انسان دوستانه دارد و هم به لحاظ حقوقی و قانونی شامل مباحثی پیچیده است. چنین مباحثی به دلیل اثر زیادی که روی زندگی یکی از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه دارد نیاز به دقت نظر و حمایت ویژه قانون‌گذار دارد.

سرپرستی کودکان بی سرپرست

در بحث سرپرستی کودکان بی سرپرست و حمایت از محجورین با سه مبحث ولایت قهری، وصایت و قیمومت روبرو هستیم.

ولایت قهری: مخصوص پدر و جد پدری است. ولایت اقتداری است که قانون گذار به منظور اداره امور مالی و تربیت کودک اعطاء کرده است و قهری به معنای جبری و اضطراری است. در قانون مدنی ایران ولایت قهری صرفاً به پدر و جد پدری اختصاص داده شده است.

وصایت: یعنی سمتی که از طرف پدر و جد پدری (ولی قهری) برای سرپرستی اولادشان بعد از فوت موصی به شخصی واگذار می‌شود.

حضانت: حضانت یکی از نهادهای حمایت از محجورین است که ناظر به نگهداری جسمی و فیزیکی صغیر و مجنون است نه اداره امور مالی و غیرمالی و انجام دادن اعمال حقوقی از جانب محجور.  همچنین حضانت اقتداری است که قانون به منظور نگهداری و تربیت اطفال به پدر و مادر اعطا کرده است.

در خصوص محجورین در درجه اول ولیِ خاص عهده‌دار امور محجور است. هرگاه مهجور ولی خاصی نداشته باشد برای او به حکم دادگاه قیم نصب می‌شود. ولیِ خاص به پدر و جد پدری و ولیِ منصوب از سوی یکی از آنان گفته می‌شود و سمت آنان همان طور که گفته شد ولایت خاص است.

بنابراین تفاوت ولی قهری با قیمومت در این است که ولی قهری به طور مستقیم تعیین شده (یعنی اجباری) ولیکن در صورت نبود ولی قهری قیمومت به حکم دادگاه (غیر مستقیم) تعیین خواهد شد. بنابراین در کار ولی قهری دادستان یا دادگاه دخالتی ندارد ولی در کار قیم ایشان نظارت خواهد داشت.

شاید دوست داشته باشید بخوانید  مالکیت معنوی و حقوق مربوط به آن

فرق بین وصی و قیم

  • وصی به وسیله ولی قهری تعیین می‌شود و اختیارات او را موصی تعیین می‌کند. ولیکن قیم به حکم دادگاه منصوب می‌گردد و اختیاراتش را قانون تعیین می‌کند.
  • دادگاه یا دادستان در کار وصی دخالت نمی‌کند ولی بر کار قیم نظارت دارد.

فرزندخواندگی  نیز به منظور حمایت از کودکان بدون سرپرست تعریف شده البته در حقوق ایران فرزندخوانده فرزند نبوده و چیزی جز سرپرستی اطفال بدون سرپرست نمی‌باشد و با قیمومت فرق دارد.

همچنین اطفالی که نسبت  آنها نامشروع است می‌توان آنها را در حکم کودکانی دانست که ولی خاص ندارند. بنابراین برای آنها باید قیم نصب کرد. هرگاه ولی قهری طفل محجور شود مدعی‌العموم مکلف است قیمی برای طفل تعیین کند. در صورت اثبات عدم لیاقت یا خیانت پدر یا جد پدری دادگاه ولی قهری را از و نصب قیم می نماید.

شرایط درخواست کنندگان سرپرستی کودکان بی سرپرست

شرایط درخواست کنندگان سرپرستی کودکان بی سرپرست

طبق ماده ۶ قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مصوب سال ۱۳۹۲ درخواست کنندگان سرپرستی باید دارای شرایط زیر باشند

الف ـ تقیّد ( مقید بودن) به انجام واجبات و ترک محرمات( موارد حرام)

ب ـ عدم محکومیت جزائی مؤثر با رعایت موارد مقرر در قانون مجازات اسلامی

ج ـ تمکن مالی

دـ عدم حجر

هـ ـ سلامت جسمی و روانی لازم و توانایی عملی برای نگهداری و تربیت کودکان و نوجوانان تحت سرپرستی

وـ نداشتن اعتیاد به مواد مخدر، مواد روانگردان و الکل

زـ صلاحیت اخلاقی

ح ـ عدم ابتلاء به بیماری‌های واگیر و یا صعب العلاج

ط ـ اعتقاد به یکی از ادیان مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

شاید دوست داشته باشید بخوانید  زیرِ پوستِ پولشویی- جرم شناسی

چه افرادی می‌توانند درخواست سرپرستی کودک کنند؟

افراد زیر می‌توانند سرپرستی کودکان بی سرپرست را از سازمان درخواست نمایند.

الف- زن و شوهری که پنج سال از تاریخ ازدواج آنان گذشته باشد و از این ازدواج صاحب فرزند نشده باشند، مشروط به این که حداقل یکی از آنان بیش از سی سال سن داشته باشد.

ب- زن و شوهر دارای فرزند مشروط بر این که حداقل یکی از آنان بیش از سی سال سن داشته باشد.

ج – دختران و زنان بدون شوهر، درصورتی که حداقل سی سال سن داشته باشند، منحصراً حق سرپرستی اناث را خواهند داشت.

تبصره ۱: چنانچه به تشخیص سازمان پزشکی قانونی امکان بچه دار شدن زوجین وجود نداشته باشد، درخواست کنندگان از شرط مدت پنج سال مقرر در بند (الف) این ماده مستثنی می‌باشند.

تبصره ۲: چنانچه درخواست کنندگان سرپرستی از بستگان کودک یا نوجوان باشند، دادگاه با اخذ نظر سازمان و با رعایت مصلحت کودک و نوجوان می‌تواند آنان را از برخی شرایط مقرر در این ماده مستثنی نماید.

تبصره ۳: اولویت در پذیرش سرپرستی به ترتیب با زن و شوهر بدون فرزند، سپس زنان و دختران بدون شوهر فاقد فرزند و در نهایت زن و شوهر دارای فرزند است.

تبصره ۴: درخواست کنندگان کمتر از پنجاه سال سن، نسبت به درخواست کنندگانی که پنجاه سال و بیشتر دارند، درشرایط مساوی اولویت دارند.

تبصره ۵: در مواردی که زن و شوهر درخواست کننده سرپرستی باشند، درخواست باید به طور مشترک از طرف آنان تنظیم و ارائه گردد.

سازمان حقوقی و داوری ثمین عدالت با بیش از هفتاد وکیل خبره پایه یک دادگستری آماده پاسخگویی به سوالات حقوقی شما  در مورد سرپرستی کودکان بی سرپرست است. با ثمین عدالت تماس بگیرید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

EnglishPersian